Dzieje ustrojowe

Poznańska strażacka tradycja narodziła się 10 grudnia 1877r. kiedy to  do urządzonej przez miasto strażnicy przy ulicy Wolnica 1 wprowadził się pierwszy zawodowy zastęp, składający się z 12 strażaków.

Do 1949 r. zawodowa straż pożarna stanowiła jednostkę organizacyjną samorządu miejskiego. Władze miasta ustalały strukturę organizacyjną, regulaminy służbowe, regulowały sprawy personalne, jak wymagania i kwalifikacje dla funkcjonariuszy, nadawały stopnie i awansowały podoficerów i szeregowych, ponosiły koszty utrzymania straży
i nadzorowały jej działalność. Zasadnicze zmiany nastąpiły w 1950 r., kiedy sejm uchwalił nową ustawę z dnia 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji /Dz. U. R.P. 1950 nr 6, poz.56/. Ustawa ustanowiła państwowe organy ochrony przeciwpożarowej komendy straży pożarnych, w związku z czym dotychczasowa komenda zawodowej straży pożarnych m. Poznania została przekształcona w Miejską Komendę Straży Pożarnej. Do zakresu jej działania, należało kierownictwo i nadzór nad całokształtem ochrony przeciwpożarowej miasta. W roku 1950 ustanowiono również nowe jednostki administracji ustawą z dnia 30 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej /Dz. U. R.P. 1950 nr 14, poz. 130/ powołano terenowe ograny administracji państwowej – prezydia rad narodowych. Odtąd zawodowa straż pożarna przestała być jednostką organizacyjną samorządu m. Poznania, który podaną ustawą został zniesiony, a weszła w skład terenowego organu administracji państwowej – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej.

Nowa ustawa o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji z 1950 r. przewidziała podwójne podporządkowanie komendy straży pożarnych:

-          pod względem ogólnym nadzorowi prezydium miejskiej rady narodowej,

-          pod względem fachowym nadrzędnym komendom straży pożarnych.

W myśl postanowień nowej ustawy Miejska Komenda Straży Pożarnych przejęła kierownictwo i nadzór fachowy nad wszystkimi jednostkami ochrony przeciwpożarowej
tj. strażami zawodowymi i ochotniczymi, zarówno terenowymi, jak też zakładowymi i innymi służbami pożarniczymi w zakładach pracy i przedsiębiorstwach.

Miejska Komenda Straży Pożarnych m. Poznania, na podstawie ogólnych zasad ustalonych
dla całego kraju, została włączona do wydziału gospodarki komunalnej, w związku z czym zaczęto stosować do komendy straży ogólne, administracyjne metody zarządzania stosowane do administracyjnych komórek organizacyjnych prezydium rady narodowej,
nie uwzględniając specyfiki operacyjno – bojowej działań straży pożarnych.
Te niewłaściwości skłoniły Ministra Gospodarki Komunalnej do wydania okólnika nr 18
z dnia 13 listopada 1950 r. w sprawie zespolenia działalności komend straży pożarnych
z działalnością prezydiów rad narodowych l.dz. 0/0/41/50, w którym ustalono, że komendanci wszelkie sprawy o charakterze zasadniczym uzgadniają z członkami prezydium rady narodowej, natomiast sprawy dotyczące zagadnień operacyjno – technicznych komendant załatwia samodzielnie we własnym zakresie, posługując się wytycznymi ustalonymi przez Komendę Główną Straży Pożarnych. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji
z 1950 r. po raz pierwszy w ochronie przeciwpożarowej kraju, ustanowiła zawodowy korpus pożarnictwa, obejmujący oficerów, podoficerów i szeregowych pożarnictwa, tym samym pracowników zawodowej straży pożarnej m. Poznania przestały obowiązywać ogólne przepisy stosowane do pracowników samorządu miejskiego, a warunki pracy i służby
dla zawodowej załogi straży regulowała pragmatyka służbowa dla korpusu technicznego pożarnictwa.

Rok 1950 był przełomowy dla organizacji ochrony przeciwpożarowej kraju, w tym również dla zawodowej straży pożarnej w Poznaniu, bo straż została ustanowiona jako fachowy organ ochrony przeciwpożarowy, dla którego strukturę organizacyjną, zakres działania, warunki pełnienia służby, prawa i obowiązki zawodowego korpusu pożarnictwa, ustalono centralnie, jednolite dla wszystkich jednostek ochrony przeciwpożarowej kraju. W 1956 r., na fali przemian politycznych, podjęto prace nad reorganizacją ochrony przeciwpożarowej.
W grudniu 1956 r. powołano Związek Ochotniczych Straży Pożarnych. 13 kwietnia 1960 r. Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej, która jednak nie zlikwidowała podwójnego podporządkowania. Przedstawiając zmiany jakościowe w pożarnictwie, trzeba wspomnieć o tym, że do roku 1950 organy ochrony przeciwpożarowej były ukierunkowane przede wszystkim na przygotowywanie straży pożarnych do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych. Po 1950 r. nowo powołane komendy straży pożarnych rozszerzyły swoją działalność na zapobieganie pożarom poprzez ustalanie wymagań w zakresie zabezpieczenia pożarowego, podjęcie prac kontrolnych i podejmowanie działań w celu zmniejszenia zagrożenia pożarowego.

Przeobrażenia, które dokonały się w latach 1972–1975 w administracji państwowej, zrodziły potrzebę dostosowania do nich organizacji i działania ochrony przeciwpożarowej.
W czerwcu 1975 r. miała miejsce reorganizacja administracji państwowej. 12 czerwca 1975 r. Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej, która wyeksponowała zasadę
jej powszechności. Zwierzchni nadzór nad całokształtem ochrony przeciwpożarowej sprawował w dalszym ciągu minister spraw wewnętrznych, koordynując działalność ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów itp. Funkcję centralnego organu administracji państwowej w sprawach ochrony przeciwpożarowej spełniał komendant główny straży pożarnych, podlegający ministrowi spraw wewnętrznych. Przepisy wykonawcze ustaliły szczegółowe zasady organizacyjne.

Zmiany ustrojowe po 1989 r. wymusiły zmiany w ustawodawstwie ochrony przeciwpożarowej i funkcjonowania straży pożarnych. Nastąpił wzrost liczby interwencji oraz znacznie rozszerzył się ich zakres. Straż pożarna wyjeżdżała już nie tylko do pożarów,
ale i do działań w zakresie ratownictwa chemicznego, technicznego i ekologicznego. Wymusiło to dalszą zmianę przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej.

Rok 1992 zaowocował powołaniem struktur Państwowej Straży Pożarnej.
W 1991 r. zgodnie z Ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. zostaje powołana Państwowa Straż Pożarna jako nowoczesna, zawodowa, umundurowana, i wyposażona w specjalistyczny sprzęt ratowniczy formacja przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. W związku z czym zmienia się system podporządkowania jednostek zawodowych. Zawodowe Straże Pożarne zostają przekształcone w Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze. Straż przestała być podporządkowana terenowym organom administracji Państwowej, stała się natomiast osobną służbą podlegającą Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Reforma ta powołała w Poznaniu nowa jednostkę organizacyjna – Komendę Rejonową PSP, skupiającą 8 Jednostek Ratowniczo- Gaśniczych. Obowiązki Komendanta Rejonowego PSP pełnił w latach 1992-1996 st. bryg. Stefan Korbacz. Od 1996
na Komendanta Rejonowego PSP w Poznaniu zostaje powołany st. kpt. Krzysztof Wiśniewski.

Z dniem 1 stycznia 1999 r. weszła w życie reforma administracji publicznej.
Po wprowadzeniu reformy administracji publicznej kraju, zostaje zredukowana liczba województw z 49 do 16, w związku z czym obszar nowo powstałych województw
jest znacznie większy. W granicach województw ponownie powstają powiaty. Państwowa Straż Pożarna rozpoczęła działania w nowym układzie organizacyjnym. Z dniem 1 stycznia 1999 r. powstała Komenda Miejska Państwowej Straży w Poznaniu, obejmująca swym działaniem miasto i powiat poznański. W skład Komendy Miejskiej weszło 8 Jednostek Ratowniczo – Gaśniczych:

STRUKTURA ORGANIZACYJNA KOMENDY MIEJSKIEJ PSP W POZNANIU

Podstawę działania Komendy Miejskiej określają ustawy:

- z dnia 24 sierpnia 1991r o Państwowej Straży Pożarnej (tekst. jedn. Dz.U. z 2002r nr 147, poz. 1230, z późn.zm.),

- z dnia 24 sierpnia 1991r o ochronie przeciwpożarowej (tekst. jedn. Dz.U. z 2002r, nr 147, poz. 1229, z późn.zm.),

- oraz przepisy wykonawcze do wymienionych ustaw

- rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń,

organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych

likwidacji miejscowych zagrożeń,

- wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk

żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze,

nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych.

Komenda Miejska składa się z następujących komórek organizacyjnych:

Samodzielne stanowisko d/s bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony informacji niejawnych i spraw obronnych,

Poznań, 30.03.2009r.